พิธีลอยอังคาร

พิธีลอยอังคาร…ส่งดวงวิญญาณสู่ความสงบสุขร่มเย็น

ความเชื่อเรื่องการลอยอังคาร

คำว่า “อังคาร” ในที่นี้ หมายถึง เถ้าถ่านของศพที่เผาแล้ว พิธีลอยอังคาร จึงหมายถึง การนำเถ้าถ่านที่เหลือจากการเผาศพไปลอยในแม่น้ำ ด้วยความเชื่อและคตินิยมของคนไทยที่มีมาช้านานว่า การลอยยอังคาร จะช่วยส่งดวงวิญญาณของผู้ล่วงลับไปสู่ภพภูมิที่ดี ที่ที่มีแต่ความร่มเย็นเป็นสุข เหมือนดั่งสายน้ำที่มีความชุ่มเย็นอยู่เป็นนิจ นอกจากนี้ ในสมัยก่อนที่ยังไม่มีการสร้างเมรุหรือตะกอนเผาศพ เถ้าถ่านและกระดูกที่เหลือจากการเผาศพนั้น หากปล่อยทิ้งไว้ก็จะขาวโพลนอยู่กลางลานวัดหรือป่าช้า ถูกผู้คนเหยียบย่ำและถูกสัตว์คุ้ยเขี่ยเป็นที่อุจาดตา จึงต้องเก็บให้เรียบร้อยแล้วนำไป ลอยในแม่น้ำทั้งหมด บ้างก็ลอยแค่ส่วนหนึ่งและเก็บไว้บูชาส่วนหนึ่ง ส่วนที่เก็บไว้บูชานี้ ก็คือกระดูกหรือที่เรียกว่า อัฐิ โดยจะเก็บไว้ในโกฐ และส่วนที่นำไปลอยน้ำ ก็คือขี้เถ้า หรือที่เรียกว่า อังคาร นั่นเอง

เกี่ยวกับที่มาของพิธีลอยอังคารนี้ สันนิษฐานว่าน่าจะได้รับอิทธิพลมาจากชาวอินเดียผู้นับถือศาสนาฮินดู ซึ่งมีความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำคงคา จึงพากันนำกระดูกและเถ้าถ่านที่เหลือ จากการเผาศพทิ้งลงสู่แม่น้ำ เพราะเชื่อว่าการสัมผัสแม่น้ำคงคา จะช่วยชำระบาปและทำให้ได้ขึ้นสวรรค์

หากคิดในแง่พระพุทธศาสนา การลอยอังคาร เป็นเสมือนสัญลักษณ์ของการละวางทั้งปวง ทั้งร่างกายและสังขาร อันเกิดจากการรวมกันของธาตุต่าง ๆ เมื่อแตกดับก็หลงเหลือเพียงผงธุลีที่ฝากไว้ในอากาศ ในดิน และในน้ำ เป็นการกลับคืนสู่บ้านอันนิรันดร์และแท้จริงของสรรพสิ่งทั้งมวล

อุปกรณ์ที่ใช้ในพิธีลอยอังคาร แบ่งเป็น ๓ ชุด ดังนี้

๑. เครื่องไหว้แม่ย่านาง ได้แก่
ดอกไม้สด ๑ กำ หรือพวงมาลัย ๑ พวง
ธูป ๗ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม
พานเล็ก ๑ ใบ (สำหรับใส่ดอกไม้ธูปเทียน)
เชือก ๑ เส้น (สำหรับมัดธูปและดอกไม้ ไว้ที่เสาหัวเรือ)

๒. เครื่องบูชาเจ้าแม่นทีและท้าวสีทันดร ได้แก่
กระทงดอกไม้ ๗ สี ๑ กระทง
ธูป ๗ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม
พานโตก ขนาดกลาง ๑ ใบ (สำหรับใช้วางกระทงดอกไม้ ๗ สี)

๓. เครื่องไหว้อังคารบนเรือ
ลุ้งใส่อังคาร และผ้าขาวสำหรับห่อลุ้ง
พวงมาลัย ๑ พวง
ดอกมะลิ กลีบกุหลาบ หรือดอกไม้อื่น ๆ (สำหรับผู้ร่วมพิธีโรยบนอังคาร)
น้ำอบไทย ๑ ขวด
ดอกกุหลาบ เท่าจำนวนผู้ร่วมพิธี
ธูปเทียนเครื่องทองน้อย ๑ ชุด (หรือธูป ๑ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม พร้อมกระถางธูปเชิงเทียน ๑ ชุด)
สายสิญจน์ ๑ ม้วน
พานโตกขนาดกลาง ๑ ใบ (สำหรับรองลุ้งอังคาร)
พานก้นลึกขนาดเล็ก ๑ ใบ (สำหรับใส่ดอกไม้ต่าง ๆ)
พานก้นตื้น ๑ ใบ (สำหรับใส่เงินเหรียญ)

สถานที่ที่นิยมไปทำพิธีลอยอังคาร

1. ปากอ่าว / ปากน้ำ จังหวัดสมุทรปราการ

มีทั้งเรือของราชการและเอกชนให้บริการทำพิธีแบบพร้อมสรรพ โดยเจ้าภาพจะนำเฉพาะอัฐิและอังคาร พร้อมด้วยเหรียญจำนวน ๗ เหรียญ เพื่อซื้อที่ให้กับผู้วาายชนม์ตามประเพณีโบราณ อัตราค่าบริการ มีตั้งแต่ ๓,๕๐๐ บาท, ๔,๕๐๐ บาท และ ๕,๐๐๐ บาท
ในกรณีจะไปลอยเองหรือทำพิธีเอง มีบริการให้เช่าเรือที่บริเวณศาลากลางจังหวัดสมุทรปราการ หรือท่าเรือวิบูลย์ของท่าเรือข้ามฟากไปวัดพระสมุทรเจดีย์ในราคา ๑,๘๐๐ – ๒,๐๐๐ บาท โดยไม่ต้องจองเรือ
หมายเหตุ  จุดที่นิยมลอยอังคาร คือ ทุ่นที่ ๓๑ เยื้องวัดอโศการามและป้อมพระจุลจอมเกล้า
ติดต่อสอบถามได้ที่ น.อ. วิโรจน์ พิศเพ็ง อนุศาสนาจารย์ โทรศัพท์ ๐๘๙-๗๖๖๘๔๐๐

2. หน้าวัดหลวงพ่อโสธร จังหวัดฉะเชิงเทรา

ร้านเช่าเรือวินัยบริการ
ตั้งอยู่บริเวณหน้าร้านอาหารชวนมา หน้าพระอุโบสถหลวงพ่อโสธรหลังใหม่ โดยสามารถเข้าทางตลาดสดวัดโสธร และสามารถนำรถมาจอดภายในตลาดได้

มีเรือให้เลือก ๒ แบบ ดังนี้

1. เรือยนต์ขนาดกลาง  ๖-๘ ที่นั่ง  ราคา ๔๙๙ บาท
2. เรือเมล์ขนาดใหญ่  ๑๐-๒๕ ที่นั่ง ราคา ๙๙๙ บาท
มีเสื้อชูชีพไว้บริการเพื่อความปลอดภัย
ติดต่อสอบถามได้ที่ คุณวินัย วงษ์นิ่ม โทรศัพท์ ๐๘๗-๖๐๖๘๗๐๙, ๐๘๖-๘๒๘๓๐๓๕ ได้ตลอด ๒๔ ชั่วโมง และสามารถโทรจองล่วงหน้าได้

3. ท่าเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี

ให้บริการโดยฐานทัพเรือสัตหีบ มีเรือ ๒ ลำ คือ

1. เรือ ฐท.สส.๑๖ ค่าเรือ ๒,๕๐๐ บาท รองรับผู้โดยสารได้ประมาณ ๒๕ คน
2. เรือ ฐท.สส.๑๔ ค่าเรือ ๓,๕๐๐ บาท รองรับผู้โดยสารได้ประมาณ ๔๐ คน
ค่าดอกไม้สำหรับประกอบพิธีชุดเล็ก ๕๐๐ บาท ชุดใหญ่ ๘๐๐ บาท
ให้บริการทุกวันไม่เว้นวันหยุดราชการ ทำพิธีโดยอนุศาสนาจารย์ของฐานทัพเรือสัตหีบ
ติดต่อสอบถามได้ที่ น.ท.สมปอง วัฒนกูล โทรศัพท์ ๐๘๖-๑๐๐๗๑๔๒, ๐๘๔-๐๙๖๑๘๘๑

พิธีลอยอังคาร ลอยอังคาร สุริยาหีบศพ หีบศพ บริการลอยอังคาร